Aikido: wat heb je nodig?

Aikido is een Japanse krijgskunst die in de twintigste eeuw is ontwikkeld door Morihei Ueshiba. Je gaat niet tegen een aanval in, maar beweegt mee en gebruikt de kracht van je aanvaller om hem uit balans te brengen. Daarna volgt een worp of een klem op een pols of arm. Een groot deel van de les gaat over goed vallen en weer opstaan, dat heet ukemi.

In de meeste aikidostijlen zijn geen wedstrijden; je oefent samen en wisselt steeds van rol. Daardoor trekt aikido mensen die vooral techniek en samenwerking zoeken, van tieners tot mensen die pas op latere leeftijd beginnen. Kracht is minder belangrijk dan houding, timing en ontspannen blijven.

Kort antwoord

Voor een proefles heb je een joggingbroek en een T-shirt met lange mouwen nodig, zonder ritsen of knopen. Wie blijft, koopt een wit trainingspak. Bescherming zoals bij kickboksen is bij aikido meestal niet nodig, want er wordt niet gestoten om te raken.

Wat heb je nodig als beginner?

  • Aikidopak (keikogi): een wit pak met jas en broek, vergelijkbaar met een judopak. Het moet tegen grijpen en trekken aan je pols en kraag kunnen. Aikidopakken hebben we nog niet in de winkel; die komen eraan. Je dojo weet waar je terechtkunt.
  • Band: je begint met een witte band. Sommige dojo’s gebruiken gekleurde banden, andere alleen wit tot de zwarte band.
  • Slippers: je traint op blote voeten op de mat, maar loopt daarbuiten op slippers. Zo blijft de mat schoon.
  • Sporttas: een pak neemt flink wat ruimte in. Een ruime sporttas met een apart vak voor natte kleding is handig.
  • Iets onder het pak: veel vrouwen en ook mannen dragen een strak shirt onder de jas. Een compressieshirt blijft op zijn plek als je rolt en valt.

Wat komt erbij als je verder gaat?

Na een tijd ga je werken met houten oefenwapens: een zwaard (bokken), een staf (jo) en een mes (tanto). Je leert hoe een aanval met een wapen verloopt en hoe je die opvangt. Ook de hakama, de wijde zwarte of donkerblauwe broekrok, komt in beeld. In veel dojo’s draag je die pas vanaf een bepaald niveau, maar dat verschilt per stijl. Hakama’s en oefenwapens hebben we nog niet in de winkel.

Een enkele aikidostijl kent wel wedstrijden, met eigen regels. Doe je daaraan mee, vraag dan bij je dojo of bond wat er van je verwacht wordt.

Thuis kun je je valtechniek niet goed oefenen zonder mat, maar wel je houding, voetenwerk en de bewegingen met een wapen. Werk rustig en met genoeg ruimte om je heen. Voor je conditie kun je af en toe een springtouw pakken; dat helpt bij licht en snel bewegen op je voeten.

Waar let je op bij het kopen?

  • Stevig pak: kies een pak dat tegen trekken kan, met een dikke kraag. Een dun karatepak is minder geschikt, omdat er bij aikido veel aan je mouwen en kraag wordt gegrepen.
  • Lengte van broek en mouwen: mouwen horen ongeveer tot halverwege je onderarm te komen, zodat je partner je pols kan pakken. Een broek die over je voet valt, is lastig bij het draaien.
  • Krimp: katoen krimpt bij de eerste was vaak een stukje. Lees het etiket en kies bij twijfel iets ruimer.
  • Hakama: wacht tot je leraar zegt dat het tijd is. Vraag dan welke kleur en stof in jouw dojo gebruikelijk zijn.
  • Oefenwapens: veel dojo’s hebben wapens om te lenen. Koop je er zelf een, kies dan stevig hardhout zonder scheurtjes en vraag welke lengte je dojo gebruikt.
  • Hygiëne: je raakt veel andere mensen aan. Was je pak na elke les, houd je nagels kort en doe sieraden af voor je de mat op stapt.
  • Etiquette: in een dojo groet je bij binnenkomst, voor je de mat op gaat en aan het begin en eind van elke oefening. Wat de gewoonten precies zijn, verschilt per dojo. Kijk de eerste lessen goed om je heen en vraag gerust wat de bedoeling is.

Aikido leer je vooral in de dojo, samen met anderen. Begin met een proefles en laat je leraar vertellen wat je nodig hebt. Voor een sporttas, een shirt onder je pak en een springtouw kun je terecht in de winkel van Vechtsportcentrale.

Gear voor Aikido

Veelgestelde vragen

Zijn er wedstrijden bij aikido?

In de meeste stijlen niet. Je oefent samen en wisselt steeds tussen aanvaller en verdediger. Er bestaat wel een enkele stijl met wedstrijden, met eigen regels.

Ben ik te oud om met aikido te beginnen?

Veel mensen beginnen op latere leeftijd. Aikido draait meer om timing en houding dan om kracht. Bespreek met de leraar wat je wel en niet kunt, dan past hij de oefeningen aan.

Wanneer mag ik een hakama dragen?

Dat verschilt per dojo en stijl. Bij sommige dojo's draag je hem vanaf een bepaalde graad, bij andere al eerder. Vraag het aan je leraar voordat je er een koopt.

Doet vallen bij aikido pijn?

Je leert stap voor stap hoe je veilig valt en rolt, eerst laag bij de grond en later vanuit een worp. In het begin kan het wennen zijn. Met oefening wordt vallen een gewoon onderdeel van de les.

Moet ik zelf houten wapens kopen?

Niet meteen. Veel dojo's hebben bokkens en jo's om te lenen. Wil je er zelf een, vraag dan welke lengte en vorm je dojo gebruikt.